Ostropest plamisty

Ostropest plamisty – zdrowy gość

Ostropest plamisty

Trochę botaniki

Ostropest plamisty swoim wyglądem jest bardzo podobny do ostów. Nic dziwnego – pochodzi bowiem z tej samej rodziny astrowatych. Ostropest charakteryzuje się palowym systemem korzennym z korzeniem głównym osiągającym długość do 150 centymetrów. Liście o kolczastych brzegach są koloru ciemnozielonego o białych marmurkowych wzorach. Osiągają one do 50 centymetrów długości i około 25 centymetrów szerokości. Fioletowo-różowe kwiaty o średnicy do 5 centymetrów wydzielają delikatny zapach. Kwitną od lipca do sierpnia, by następnie zamienić się w owoc niełupkę z puchem kielichowym dwa razy dłuższym od samego owocu.

ostropest

Przybysz z cieplejszych stron

Geograficznie ostropest pochodzi z obszaru śródziemnomorskiego: południowej i południowo-wschodniej Europy, Afryki Północnej, Azji Zachodniej oraz niektórych rejonów Azji Środkowej (Indie, Pakistan). Obecnie rośnie dziko, poza obszarem swojego pierwotnego występowania także w innych miejscach Afryki i Europy, w Australii, Nowej Zelandii, Ameryce Północnej i Południowej. Należy do rodzaju roślin introdukowanych, czyli takich, które przypadkowo zawleczone, uległy rozprzestrzenieniu się na pozostałe części świata. W Polsce jest rośliną uprawną, czasami dziczejącą.

ostropest zmielony i cały

Co kryje w sobie to niepozorne nasionko?

Zawiera sylimarynę, flawonoidy, aminy biogenne (histaminę, tyraminę), kwasy organiczne, śluz, witaminy C i K, fitosterole, garbniki, białka, cukry, olej z dużą ilością kwasu linolowego (50%) i sole mineralne. Najważniejsza jest sylimaryna, która jest silnym przeciwutleniaczem. Jej zawartość dochodzi do 2-3%. Z nasion ostropestu wytwarza się lek Sylimarol (w postaci pastylek).

Dla kogo ostropest?

Można go stosować zarówno profilaktycznie (np. podaje się go ludziom pracującym w oparach substancji chemicznych i napromieniowaniu), jak i leczniczo (przy marskości wątroby, alkoholowym stłuszczeniu wątroby, niealkoholowym stłuszczeniu wątroby, cukrzycy, łuszczycy, nieżytach dróg żółciowych, kamicy żółciowej, po żółtaczce, w trakcie leczenia nowotworów). Warte uznania jest jego działanie przeciwzapalne, stymulujące regenerację i wytwarzanie nowych komórek wątroby, a przede wszystkim odtruwające. Chroni wątrobę przed licznymi truciznami, m.in. takimi, jak: alkohol, dwusiarczek węgla, pestycydy, a nawet truciznami muchomora sromotnikowego. Ma własności przeciwkrwotoczne, przeciwzakrzepowe, wzmacnia ściany naczyń krwionośnych, zwiększa wydzielanie soków trawiennych, poprawia trawienie, a u kobiet karmiących laktację..

Dawne dzieje ostropestu

Lecznicze działanie ostropestu znane było w starożytności i średniowieczu. O ostropeście wspomina już Teofrast żyjący ok. 370-287 r. p.n.e., jego lecznicze działanie znali Pliniusz Starszy i Dioskurides, żyjący w I wieku naszej ery. Ten ostatni nadał roślinie łacińską nazwę Silybum. Nazwa gatunkowa marianum pochodzi od Matki Boskiej. Według legendy gdy w szopie betlejemskiej karmiła dzieciątko, krople mleka upadły na liście ostropestu i spowodowały powstanie na nich białych plam. W kolejnych wiekach również ta roślina nie straciła zainteresowania. I tak Hildegarda z Bingen żyjąca w XI wieku opisała go w swoim dziele, zaś o korzystnym wpływie ostropestu na wątrobę pisał angielski zielarz John Gerard (1545-1611) i botanik Nicholas Culpeper (1616-1654). Jako ciekawostkę warto podać, że według znawców roślin biblijnych ostropest plamisty może być ostem, o którym mowa w cytacie z Księgi Sędziów: „wówczas wymłócę ciała wasze cierniami pustyni i ostami”. Jest pospolity w okolicach Ofry, w której rozgrywały się wydarzenia opisane w Księdze Sędziów, a jego budowa - długie i kolczaste łodygi zwieńczone pałkami kolczastych kwiatostanów powodują, że nadaje się na bicz.

ostropest bionet